Iz dijagnostičkih kriterija u DSM-IV-TR proizlazi da simptomi reflektiraju krivu interpretaciju tjelesnih simptoma. Postoje nekoliko teorija koje pokušavaju objasniti etiologiju hipohondrijskog poremećaja.
Bolesnik koji boluje od hipohondrijskog poremećaja "pojačava" ili "uvećava" tjelesne senzacije. Takve osobe imaju nizak prag podražaja ili smanjenu toleranciju fizičke neugodnosti. Npr. što osoba normalno doživljava kao abdominalni pritisak, osoba s hipohondrijskim poremećajem doživljava kao abdominalnu bol.
Hipohondrijski poremećaj je shvaćen kao poremećaj u naučenom socijalnom modelu prema kojem bi bolesnik preuzimao ulogu bolesnika. Pretpostavlja se da bi tako, preuzimajući ulogu bolesnika, bolesnik izbjegao za njega neugodne obveze i preokupacije, i "bježao" iz nepovoljnih ili zahtjevnih situacija. Prema ovoj teoriji pretpostavlja se da je hipohondrijski poremećaj dio drugih mentalnih poremećaja ili oboljenja, najčešće anksioznog poremećaja ili depresije.
Pretpostavlja se da u oko 80% bolesnika s hipohondrijskim poremećajem koegzistira depresivni ili anksiozni poremećaj. Stoga se pretpostavlja da bolesnici koji zadovoljavaju dijagnostičke kriterije za hipohondrijski poremećaj predstavljaju somatski podtip tih dvaju poremećaja.
Psihodinamska teorija hipohondrije pretpostavlja da su hostilni i agresivni porivi prema drugima (putem potiskivanja i premješanja) transformirani u tjelesne simptome. Također, hipohondrijski poremećaj se može promatrati i kao odbrana od osjećaja krivnje, ili može biti ekspresija sniženog samopoštovanja, tako se somatska patnja može i doživljavati kao željeno samokažnjavanje za prošla loša djelovanja (prava ili imaginarna).
